Σε μια εποχή όπου το ατελείωτο scrolling στα social media έχει συνδεθεί με άγχος, αρνητική διάθεση και το φαινόμενο του λεγόμενου doomscrolling, μια ενδιαφέρουσα εναλλακτική πρόταση έρχεται από τον χώρο της τεχνολογίας. Η developer Lyra Rebane δημιούργησε το Xikipedia, ένα web app που μετατρέπει τη Wikipedia σε ένα feed τύπου social media, με στόχο να προσφέρει μια πιο «υγιή» εμπειρία περιήγησης στο διαδίκτυο.
Το Xikipedia αντλεί περιεχόμενο από τη Simple English Wikipedia, μια έκδοση της εγκυκλοπαίδειας γραμμένη σε απλούστερη γλώσσα, και το παρουσιάζει με τη μορφή σύντομων posts που θυμίζουν Instagram ή X (πρώην Twitter). Κάθε post περιλαμβάνει μια περίληψη ενός λήμματος, συνοδευόμενη από εικόνες, ενώ ο χρήστης μπορεί να κάνει like ή να πατήσει πάνω του για να μεταφερθεί στο πλήρες άρθρο.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο τρόπος λειτουργίας του αλγορίθμου. Όπως αναφέρεται και στη σελίδα του project, το Xikipedia αποτελεί μια επίδειξη του πώς ακόμα και ένας απλός αλγόριθμος χωρίς machine learning και χωρίς δεδομένα από άλλους χρήστες μπορεί να «μάθει» τι μας ενδιαφέρει. Το σύστημα λειτουργεί αποκλειστικά τοπικά στον browser, δεν συλλέγει ούτε αποθηκεύει προσωπικά δεδομένα και μηδενίζεται μόλις ο χρήστης ανανεώσει τη σελίδα ή κλείσει την καρτέλα.
Οι χρήστες μπορούν να επιλέξουν συγκεκριμένες κατηγορίες θεμάτων —ακόμα και προσαρμοσμένες— ενώ τα likes επηρεάζουν δυναμικά το περιεχόμενο που εμφανίζεται στο feed. Αν, για παράδειγμα, κάνεις like σε ένα άρθρο ιστορίας, το Xikipedia θα σου προτείνει περισσότερα λήμματα από την ίδια ή σχετικές κατηγορίες, καθώς και άρθρα που συνδέονται μεταξύ τους.
Φυσικά, η εμπειρία δεν είναι απολύτως ελεγχόμενη. Επειδή το περιεχόμενο προέρχεται από τυχαία λήμματα, είναι πιθανό να εμφανιστεί NSFW υλικό μετά από αρκετό scrolling. Επιπλέον, το web app χρειάζεται λίγο χρόνο για να φορτώσει, καθώς κατεβάζει περίπου 40MB δεδομένων κατά την εκκίνηση.
Παρά τους περιορισμούς —όπως το γεγονός ότι η Simple Wikipedia δεν ενημερώνεται τόσο συχνά όσο η κύρια έκδοση— το Xikipedia λειτουργεί ιδανικά ως εργαλείο ανακάλυψης γνώσης. Θυμίζει σε πολλούς την εμπειρία του παλιού StumbleUpon: μια αφετηρία για να μάθεις κάτι καινούργιο, χωρίς την τοξικότητα των κλασικών social feeds.
