Στον αστερισμό του κόσμου των παρακολουθήσεων βρίσκεται ξανά η Κύπρος, που φέρεται να διασυνδέεται με το κακόβουλο λογισμικό υποκλοπής Predator, που χρησιμοποιήθηκε κατά την προσπάθεια παγίδευσης του κινητού τηλεφώνου του προέδρου του ΠΑΣΟΚ Νίκου Ανδρουλάκη, και του δημοσιογράφου Θανάση Κουκάκη.
Παρά το ότι δεν υπάρχουν μέχρι στιγμής συγκεκριμένες καταγγελίες για παρακολουθήσεις στη χώρα μας, η επιτροπή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που διερευνά τη χρήση του λογισμικού Pegasus και αντίστοιχων κατασκοπευτικών λογισμικών παρακολούθησης (PEGA) έρχεται σύντομα στην Κύπρο, καθώς η χώρα μας θεωρείται ένα από τα κομμάτια του παζλ όσον αφορά την εξαγωγή τέτοιων λογισμικών σε άλλα κράτη μέλη της ευρωπαϊκής ένωσης.
Σύμφωνα με τα όσα σημείωσε πρόσφατα η εισηγήτρια της επιτροπής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Ολλανδή Ευρωβουλευτής των Φιλελευθέρων Σοφία Ιν ετ Βέλτ, που διερευνά τη χρήση του λογισμικού Pegasus και αντίστοιχων κατασκοπευτικών λογισμικών παρακολούθησης (PEGA), η έρευνα για το ευρύτερο σύστημα των ιδιωτικών εταιριών παρακολουθήσεων θα πρέπει να εμπλέξει διάφορες χώρες πέρα από αυτές που κατηγορούνται για παρακολουθήσεις, όπως για παράδειγμα η Ιρλανδία και το Λουξεμβούργο που συνδέονται με τις οικονομικές δραστηριότητες τέτοιων εταιριών, η Αυστρία και η Ιταλία όπου φέρονται να παράγονται τέτοια λογισμικά καθώς και η Βουλγαρία και η Κύπρος από όπου φέρεται να έγιναν εξαγωγές.
Προϊόν της Cytrox το Predator – πως διασυνδέεται η Κύπρος
Το Predator είναι ένα προϊόν που δημιουργήθηκε από την εταιρεία Cytrox, η οποία ιδρύθηκε το 2017 ως start -up της Βόρειας Μακεδονίας. Όπως αναφέρεται σε άρθρο του Forbes το 2019, η Cytrox αντιμετώπιζε σοβαρά οικονομικά προβλήματα και εξαγοράστηκε για το ποσόν των 5 εκ ευρώ από τον πολύ γνωστό στην Κύπρο πολυεκατομμυριούχου έμπορο κατασκοπευτικής τεχνολογίας, Ταλ Ντίλιαν,( πρώην διοικητή της τεχνολογικής μονάδας του Σώματος Πληροφοριών IDF του Ισραήλ), του οποίου η εταιρεία WiSpear (έχει πλέον μετονομαστεί σε Passitora) είναι εγγεγραμμένη και εδρεύει στην Κύπρο από το 2013.
Ο Ταλ Ντίλιαν, είναι επίσης ιδρυτής της εταιρείας δικτύων παρακολούθησης Circles και επικεφαλής της Intellexa. Η τελευταία, είχε και αυτή αρχικά έδρα της την Κύπρο, αλλά τώρα φαίνεται να έχει παρουσία στην Ελλάδα και την Ιρλανδία. H ίδια η εταιρεία αναφέρει στην ιστοσελίδα της ότι εδρεύει στην ΕΕ και υπόκειται σε ρυθμιστικό πλαίσιο, ενώ διατηρεί εργαστήρια σε διάφορες χώρες της Ευρώπης. . Η εν λόγω εταιρεία, κατόπιν δικής της παραδοχής ενώπιον του δικαστηρίου, κατασκεύασε στην Λάρνακα ηλεκτρονικό μηχάνημα που λειτουργούσε κατά τρόπο που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για υποκλοπή ιδιωτικής επικοινωνίας. Ο εξοπλισμός αυτός που είχε τοποθετηθεί σε αυτοκίνητο τύπου βαν, είχε την δυνατότητα με την χρήση λογισμικού, καταγραφής και αποθήκευσης στοιχείων ηλεκτρονικών συσκευών εντός της εμβέλειας των κεραιών του συστήματος. Το Κακουργιοδικείο Λάρνακας έκρινε ένοχη την εταιρεία σε 42 κατηγορίες για την παράνομη λειτουργία του λογισμικού, με την ποινή να περιορίζεται μόνο σε χρηματική, ύψους 76 χιλιάδων ευρώ.
Να σημειωθεί ότι η Cytrox διαθέτει σήμερα σημαντική παρουσία τόσο στο Ισραήλ όσο και στην Ουγγαρία. Δυο νέες ισραηλινές θυγατρικές της ιδρύθηκαν το 2017 ως Cytrox EMEA και Cytrox Ltd. Και οι δύο μετονομάστηκαν το 2019 σε Balinese Ltd και Peterbald Ltd αντίστοιχα. Η ουγγρική θυγατρική ονομάζεται Holdings Zrt.
Πως λειτούργει το Predator
Η αρχιτεκτονική του λογισμικού επιμόλυνσης Predator έχει αρκετά κοινά στοιχεία με το Pegasus, αλλά απαιτεί διάδραση με τον στόχο του. Ο χρήστης του κινητού πρέπει να πατήσει σε έναν σύνδεσμο (link), που τoυ έρχεται ως μήνυμα στο email ή σε εφαρμογές. Όταν το άνοιξη, αυτό αποκτά πρόσβαση στην κάμερα, το μικρόφωνο και τους κωδικούς του κινητού, ενώ έχει τη δυνατότητα να «αρπάξει» εξάγοντας όλα τα δεδομένα από την συσκευή . Σύμφωνα με το Citizen Lab το «αρπακτικό» είναι αρκετά «ανθεκτικό» αφού επιβιώνει ακόμη και σε περίπτωση ενός reboot στο iPhone. Κάτι ανάλογο επιχειρήθηκε να γίνει και στην περίπτωση του Νίκου Ανδρουλάκη. Ωστόσο ο σύνδεσμος δεν πατήθηκε και έτσι το κινητό τελικά δεν παγιδεύτηκε με το συγκεκριμένο λογισμικό με αποτέλεσμα η παρακολούθηση από την ΕΥΠ να γίνει τελικά με άλλα μέσα.
