Αυξημένο κόστος θα έχουν από την 1η Ιουλίου οι ηλεκτρονικές αγορές μικρής αξίας από χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς τίθεται σε εφαρμογή ο νέος ειδικός εισαγωγικός δασμός ύψους 3 ευρώ για προϊόντα αξίας έως 150 ευρώ.
Το νέο μέτρο αφορά αποστολές από τρίτες χώρες, όπως η Κίνα, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ηνωμένο Βασίλειο, ενώ αναμένεται να επηρεάσει κυρίως όσους πραγματοποιούν αγορές μέσω δημοφιλών ηλεκτρονικών πλατφορμών όπως οι Temu και Shein. Ωστόσο, η επιβάρυνση των 3 ευρώ αποτελεί μόνο το ελάχιστο κόστος. Στην πράξη, ο δασμός υπολογίζεται ανά διαφορετικό είδος προϊόντος που περιλαμβάνεται σε μια αποστολή και όχι ανά δέμα, γεγονός που μπορεί να αυξήσει σημαντικά το τελικό ποσό που θα καταβάλει ο καταναλωτής.
Έτσι, μια παραγγελία που περιλαμβάνει, για παράδειγμα, μία μπλούζα και ένα ζευγάρι παπούτσια θεωρείται ότι περιέχει δύο διαφορετικά είδη και επιβαρύνεται συνολικά με 6 ευρώ. Αν στο ίδιο δέμα υπάρχουν τρεις ή τέσσερις διαφορετικές κατηγορίες προϊόντων, η συνολική επιβάρυνση διαμορφώνεται στα 9 ή ακόμη και στα 12 ευρώ, πριν από τον υπολογισμό του ΦΠΑ και τυχόν άλλων τελωνειακών χρεώσεων. Η νέα επιβάρυνση εκτιμάται ότι θα επηρεάσει ιδιαίτερα τις αγορές χαμηλής αξίας από ασιατικές πλατφόρμες, οι οποίες τα τελευταία χρόνια έχουν αποκτήσει μεγάλη δημοτικότητα χάρη στις ιδιαίτερα ανταγωνιστικές τιμές και τη μεγάλη ποικιλία προϊόντων.
Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι η εφαρμογή του μέτρου ενδέχεται να οδηγήσει αρκετούς καταναλωτές σε αγορές από ηλεκτρονικά καταστήματα εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπου δεν επιβάλλεται ο συγκεκριμένος εισαγωγικός δασμός, ενισχύοντας έτσι την ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων.
Οι οδηγίες της ΑΑΔΕ
Σύμφωνα με την εγκύκλιο της ΑΑΔΕ για την εφαρμογή του νέου μέτρου:
- Από την 1η Ιουλίου 2026 τίθενται σε εφαρμογή σε όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, νέοι δασμολογικοί κανόνες για ηλεκτρονικές αγορές αγαθών αξίας έως 150 ευρώ από χώρες εκτός Ε.Ε., οι οποίοι αφορούν αποκλειστικά αγορές ιδιωτών μέσω ηλεκτρονικών πλατφορμών (e-commerce).
- Επιβάλλεται νέος ειδικός εισαγωγικός δασμός ύψους 3 ευρώ για κάθε διακριτό είδος αγαθού που εισάγεται από τρίτες χώρες μέσω ηλεκτρονικού εμπορίου.
- Ο ειδικός δασμός αποτελεί μεταβατικό μέτρο και θα ισχύσει έως τις 30 Ιουνίου 2028. Από την 1η Ιουλίου 2028 θα εφαρμοστεί το κανονικό δασμολογικό καθεστώς, με τον εισαγωγικό δασμό να υπολογίζεται βάσει της δασμολογικής κατηγορίας κάθε προϊόντος, ανεξάρτητα από την αξία του ή τον τρόπο αγοράς και αποστολής.
Πώς υπολογίζεται ο νέος δασμός
- Η επιβάρυνση των 3 ευρώ υπολογίζεται ανά διαφορετικό είδος προϊόντος και όχι ανά δέμα.
Παράδειγμα: Αν ένα δέμα περιέχει ένα βιβλίο, ένα σημειωματάριο και ένα στυλό, θεωρούνται τρία διαφορετικά είδη και επιβάλλεται συνολικός δασμός 9 ευρώ (3 ευρώ ανά είδος), στον οποίο προστίθεται ο αναλογών ΦΠΑ και τυχόν λοιπές επιβαρύνσεις.
Αν, αντίθετα, το δέμα περιλαμβάνει δύο πανομοιότυπα σημειωματάρια με τα ίδια χαρακτηριστικά, αυτά θεωρούνται ένα είδος και επιβάλλεται συνολικός δασμός 3 ευρώ.
Ποιος πληρώνει τον δασμό
- Ο ειδικός εισαγωγικός δασμός καταβάλλεται στις τελωνειακές αρχές από τον διασαφιστή της εισαγωγής, δηλαδή από την ηλεκτρονική πλατφόρμα, τον πωλητή, τη μεταφορική εταιρεία ή τους εξουσιοδοτημένους αντιπροσώπους τους, ανάλογα με το μοντέλο διαχείρισης της αποστολής.
Τι ισχύει στις επιστροφές προϊόντων
- Σε περίπτωση απλής επιστροφής προϊόντος λόγω υπαναχώρησης ή αλλαγής γνώμης του καταναλωτή, ο δασμός που καταβλήθηκε κατά την εισαγωγή δεν επιστρέφεται.
Αντίθετα, όταν προβλέπεται από την τελωνειακή νομοθεσία, όπως στις περιπτώσεις ελαττωματικών προϊόντων ή όταν αυτά δεν ανταποκρίνονται στους όρους της σύμβασης, είναι δυνατή η επιστροφή του καταβληθέντος δασμού, σύμφωνα με τις προβλεπόμενες τελωνειακές διαδικασίες.
Τι ισχύει για τον ΦΠΑ
- Η εφαρμογή του νέου ειδικού δασμού δεν μεταβάλλει τις ισχύουσες διαδικασίες απόδοσης του ΦΠΑ στις εξ αποστάσεως πωλήσεις εισαγόμενων αγαθών.
Ο ΦΠΑ εξακολουθεί να καταβάλλεται:
- κατά την αγορά του προϊόντος μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας, όταν χρησιμοποιείται το σύστημα Import One Stop Shop (IOSS),
- κατά τον τελωνισμό του προϊόντος από τον καταναλωτή, όταν εφαρμόζονται οι Ειδικές Ρυθμίσεις (Special Arrangements) ή το κανονικό καθεστώς ΦΠΑ.
Οι νέες ρυθμίσεις δεν επηρεάζουν τις διαδικασίες αγοράς και αποστολής προϊόντων που πραγματοποιούνται εντός της Ελλάδας ή μεταξύ κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Υπενθυμίζεται ότι ο νέος εισαγωγικός δασμός των 3 ευρώ εφαρμόζεται σε όλα τα κράτη-μέλη της Ε.Ε., με στόχο τον περιορισμό του αθέμιτου ανταγωνισμού από ηλεκτρονικές πλατφόρμες τρίτων χωρών και τη δημιουργία ισότιμων όρων ανταγωνισμού στην ευρωπαϊκή αγορά.
