Μια νέα, ανησυχητική διάσταση αποκτά το φαινόμενο των κυβερνοεπιθέσεων στην Ευρώπη, καθώς οι χάκερ δεν περιορίζονται πλέον στην υποκλοπή δεδομένων ή στην παραβίαση εταιρικών δικτύων. Στο στόχαστρό τους μπαίνουν ακόμη και οι ψυκτικές εγκαταστάσεις των σούπερ μάρκετ, με αποτέλεσμα τόνοι τροφίμων να κινδυνεύουν να καταλήξουν στα σκουπίδια μέσα σε λίγες ώρες.
Πρόσφατα περιστατικά σε Σουηδία, Βέλγιο, Λουξεμβούργο, Ιρλανδία και Εσθονία έφεραν στο φως έναν διαφορετικό τρόπο ψηφιακής δολιοφθοράς. Οι επιτιθέμενοι φαίνεται πως κατάφεραν να παρέμβουν στα ηλεκτρονικά συστήματα που ρυθμίζουν τη λειτουργία των ψυγείων και των καταψυκτών, προκαλώντας απότομη άνοδο της θερμοκρασίας και σοβαρές οικονομικές ζημιές.
Πώς μπορεί, όμως, ένας χάκερ να «πειράξει» ένα ψυγείο από απόσταση;
Τα σύγχρονα επαγγελματικά ψυγεία δεν λειτουργούν αποκλειστικά με μηχανικούς θερμοστάτες. Διαθέτουν ψηφιακούς ελεγκτές και αισθητήρες που παρακολουθούν συνεχώς τη θερμοκρασία, ενεργοποιούν τους συμπιεστές και ρυθμίζουν τους κύκλους ψύξης και απόψυξης. Τα συστήματα αυτά συνδέονται συχνά με κεντρικές πλατφόρμες διαχείρισης, ώστε οι τεχνικοί να μπορούν να ελέγχουν εξ αποστάσεως εκατοντάδες εγκαταστάσεις.
Ακριβώς αυτή η δυνατότητα δημιουργεί και ένα δυνητικό σημείο εισόδου για τους κυβερνοεγκληματίες. Εάν αποκτήσουν πρόσβαση στο δίκτυο διαχείρισης, μπορούν να επιχειρήσουν να αλλάξουν τις παραμέτρους λειτουργίας των συσκευών, να τροποποιήσουν τις εντολές των ελεγκτών ή να ενεργοποιήσουν λανθασμένους κύκλους απόψυξης.
Στην τελευταία περίπτωση, οι εξατμιστές των ψυκτικών μονάδων μπαίνουν σε διαδικασία απόψυξης, αντί να διατηρούν τις απαιτούμενες συνθήκες ψύξης. Έτσι, η θερμοκρασία στο εσωτερικό των θαλάμων αρχίζει να ανεβαίνει, ενώ τα προϊόντα παραμένουν εκτεθειμένα σε ακατάλληλες συνθήκες συντήρησης.
Το πρόβλημα γίνεται ακόμη μεγαλύτερο όταν η επέμβαση πραγματοποιείται τη νύχτα. Χωρίς προσωπικό στους χώρους των καταστημάτων, μια τέτοια αλλαγή μπορεί να περάσει απαρατήρητη για ώρες.
Ζημιές χιλιάδων ευρώ και ευρωπαϊκός συναγερμός
Στη Σουηδία, εργαζόμενοι σε κατάστημα της ICA ανέφεραν ότι οι καταψύκτες έφτασαν ακόμη και τους 50 βαθμούς Κελσίου, ενώ στο Βέλγιο επιχείρηση εμπορίας κρέατος υπολόγισε τις απώλειές της σε περίπου 15.000 ευρώ.
Παράλληλα, προβλήματα καταγράφηκαν σε καταστήματα μεγάλων αλυσίδων, όπως οι Carrefour, Colruyt και SuperValu.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η ευπάθεια των συστημάτων επιχειρησιακής τεχνολογίας αποτελεί σοβαρό ζήτημα για τις επιχειρήσεις λιανεμπορίου. Όσο περισσότερες εγκαταστάσεις ελέγχονται ψηφιακά και απομακρυσμένα, τόσο μεγαλύτερη σημασία αποκτούν η προστασία των δικτύων, οι ενημερώσεις ασφαλείας και ο περιορισμός της πρόσβασης τρίτων.
Το αν πίσω από τις συγκεκριμένες επιθέσεις βρίσκονται εγκληματικές ομάδες, οργανωμένοι εκβιαστές ή άλλοι παράγοντες παραμένει αδιευκρίνιστο. Το βέβαιο είναι ότι πλέον ακόμη και ένα ψυγείο σούπερ μάρκετ μπορεί να μετατραπεί σε στόχο μιας κυβερνοεπίθεσης με πολύ πραγματικές συνέπειες.
