Ένα κρυπτογραφημένο γερμανικό ραδιοφωνικό μήνυμα από τις τελευταίες ημέρες του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, το οποίο παρέμενε άλυτο για περισσότερο από έναν αιώνα, φέρεται να αποκωδικοποιήθηκε με τη βοήθεια του GPT-6 Astra. Η υπόθεση έγινε γνωστή στις 17 Σεπτεμβρίου 2026, όταν ο developer που χρησιμοποιεί το όνομα Prinz δημοσίευσε την προσπάθεια και τα αποτελέσματά της.
Το μήνυμα είχε μεταδοθεί στις 27 Νοεμβρίου 1918 και αποτελείται από 170 σύμβολα. Χρησιμοποιούσε το περίφημο σύστημα ADFGVX, έναν γερμανικό στρατιωτικό κώδικα που χρησιμοποιήθηκε για την κρυπτογράφηση ραδιοεπικοινωνιών κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η ονομασία του προέρχεται από τα έξι γράμματα A, D, F, G, V και X, τα οποία χρησιμοποιούνταν ως συντεταγμένες για την αντικατάσταση των χαρακτήρων. Στη συνέχεια, τα κρυπτογραφημένα σύμβολα υποβάλλονταν και σε αναδιάταξη μέσω στηλών.
Το ενδιαφέρον σημείο στην προσπάθεια του Astra ήταν η χρήση της λέξης-κλειδιού TRUPPENVERSCHIEBUNG, γερμανικός όρος που σχετίζεται με τη μετακίνηση στρατευμάτων. Η συγκεκριμένη λέξη εμφανίζεται σε έργο του J. Rives Childs για τα γερμανικά στρατιωτικά κρυπτογραφικά συστήματα του 1914-1918. Με την εφαρμογή της στο κρυπτοκείμενο των 170 χαρακτήρων, το μοντέλο κατέληξε σε ένα γερμανικό μήνυμα που μεταφράζεται περίπου ως: «Ένα αγγλικό καταδρομικό έφτασε στη Σεβαστούπολη στις 24 [του μήνα]. Μια συμμαχική μοίρα ακολουθεί στις 26».
Υπάρχει μάλιστα ένα εντυπωσιακό στοιχείο που έκανε δυνατή την ιστορική διασταύρωση. Το κείμενο που προέκυψε από την αποκρυπτογράφηση αναφέρεται σε βρετανικό καταδρομικό που έφτασε στη Σεβαστούπολη στις 24 Νοεμβρίου 1918 και σε συμμαχική μοίρα που ακολούθησε στις 26 Νοεμβρίου. Τα αρχεία του HMS Canterbury καταγράφουν άφιξη στη Σεβαστούπολη στις 24 Νοεμβρίου, ενώ οι διαθέσιμες ιστορικές καταγραφές επιβεβαιώνουν και την άφιξη συμμαχικής μοίρας στις 26.
Ωστόσο, η υπόθεση έχει και ένα σημαντικό μυστήριο. Η λέξη-κλειδί TRUPPENVERSCHIEBUNG φέρεται να καταγράφεται στο σχετικό ιστορικό έργο ως κλειδί που τέθηκε σε χρήση από τις 9 Δεκεμβρίου 1918, δηλαδή σχεδόν δύο εβδομάδες μετά τη μετάδοση του συγκεκριμένου μηνύματος. Το γιατί εμφανίζεται να λειτουργεί σε μήνυμα της 27ης Νοεμβρίου παραμένει άγνωστο. Το ίδιο το Astra φέρεται να εντόπισε αυτή την ασυμφωνία αντί να την αγνοήσει.
Εδώ χρειάζεται και μια προσεκτική ανάγνωση της είδησης. Η περίπτωση δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η AI «έσπασε από το μηδέν» έναν κώδικα που κανένας άνθρωπος δεν μπορούσε να λύσει. Η λέξη-κλειδί υπήρχε ήδη σε ιστορική βιβλιογραφία και το μοντέλο την αξιοποίησε για να ανακατασκευάσει το μήνυμα. Η πραγματικά ενδιαφέρουσα πλευρά είναι ο συνδυασμός αναζήτησης ιστορικής γνώσης, κρυπτογραφικής επεξεργασίας και ελέγχου του αποτελέσματος απέναντι σε ανεξάρτητα ιστορικά αρχεία.
Αν το αποτέλεσμα επιβεβαιωθεί και από ανεξάρτητους κρυπτογράφους, θα αποτελέσει ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο σύγχρονα μοντέλα AI μπορούν να χρησιμοποιηθούν όχι μόνο για τη δημιουργία κειμένου ή κώδικα, αλλά και για την έρευνα σε ιστορικά αρχεία και την επίλυση προβλημάτων που απαιτούν συνδυασμό διαφορετικών πηγών.
Ένα μήνυμα που ταξίδεψε μέσω των ερτζιανών το 1918 χρειάστηκε τελικά περισσότερες από δέκα δεκαετίες για να αποκτήσει νόημα. Και αυτή τη φορά, ο «κρυπταναλυτής» δεν ήταν ένας αξιωματικός σε κάποιο πολεμικό γραφείο, αλλά ένα σύγχρονο μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης.
