Η Γαλλία βρίσκεται ένα βήμα πριν εφαρμόσει μία από τις αυστηρότερες νομοθεσίες στην Ευρώπη σχετικά με τη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από ανηλίκους. Το γαλλικό κοινοβούλιο ενέκρινε νέο νομοσχέδιο που προβλέπει την απαγόρευση της πρόσβασης στα social media για παιδιά κάτω των 15 ετών, ενώ παράλληλα θεσπίζει την απαγόρευση της χρήσης κινητών τηλεφώνων στα σχολεία και εισάγει αυστηρότερους κανόνες για τη διαφήμιση στις ψηφιακές πλατφόρμες.
Το νομοσχέδιο απομένει πλέον να εγκριθεί από το Συνταγματικό Συμβούλιο της Γαλλίας. Αν αυτό συμβεί, η χώρα θα γίνει το πρώτο κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης που εφαρμόζει καθολική απαγόρευση χρήσης κοινωνικών δικτύων για παιδιά κάτω των 15 ετών. Η πρωτοβουλία ακολουθεί το παράδειγμα της Αυστραλίας, η οποία υιοθέτησε αντίστοιχη νομοθεσία το 2024.
Βασικός στόχος της νέας νομοθεσίας είναι η προστασία της ψυχικής υγείας και της ευημερίας των παιδιών. Οι γαλλικές αρχές εκφράζουν εδώ και χρόνια ανησυχίες για τις επιπτώσεις της υπερβολικής χρήσης των κοινωνικών δικτύων, όπως η εξάρτηση από τις οθόνες, ο διαδικτυακός εκφοβισμός, η έκθεση σε ακατάλληλο περιεχόμενο και οι αρνητικές συνέπειες στην ψυχολογική ανάπτυξη των ανηλίκων.
Ένα από τα μεγαλύτερα ζητήματα που καλούνται να επιλύσουν οι αρμόδιες αρχές είναι ο τρόπος εφαρμογής του μέτρου. Η κυβέρνηση εξετάζει τη χρήση συστημάτων επαλήθευσης ηλικίας, ώστε οι πλατφόρμες να μπορούν να επιβεβαιώνουν ότι ένας χρήστης έχει συμπληρώσει το απαιτούμενο όριο ηλικίας πριν δημιουργήσει λογαριασμό. Ωστόσο, δεν έχει ακόμη αποσαφηνιστεί ποια τεχνολογία θα χρησιμοποιηθεί ούτε ποιες θα είναι οι υποχρεώσεις των εταιρειών όπως το Instagram, το TikTok, το Snapchat ή το Facebook.
Την ευθύνη για την εφαρμογή και την εποπτεία του νέου πλαισίου αναμένεται να αναλάβει η ARCOM, η ανεξάρτητη ρυθμιστική αρχή ψηφιακών επικοινωνιών της Γαλλίας. Ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν έχει ήδη ζητήσει την ταχεία εφαρμογή του νόμου, εκφράζοντας την επιθυμία του να τεθεί σε ισχύ πριν από την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς τον Σεπτέμβριο.
Η Γαλλία δεν είναι η μόνη χώρα που εξετάζει αντίστοιχα μέτρα. Το Ηνωμένο Βασίλειο εφαρμόζει ήδη περιορισμούς μέσω του Online Safety Act, η Δανία επεξεργάζεται παρόμοια νομοθεσία, ενώ στον Καναδά έχει κατατεθεί πρόταση για την απαγόρευση των social media σε παιδιά έως και 16 ετών.
Παρά τις καλές προθέσεις, αρκετοί ειδικοί επισημαίνουν ότι η εφαρμογή τέτοιων μέτρων δεν είναι εύκολη. Πρόσφατες έρευνες στην Αυστραλία έδειξαν ότι σημαντικός αριθμός ανηλίκων συνέχισε να χρησιμοποιεί μέσα κοινωνικής δικτύωσης παρά την απαγόρευση, αξιοποιώντας ελλιπή ή αναποτελεσματικά συστήματα επαλήθευσης ηλικίας. Αντίστοιχα προβλήματα έχουν καταγραφεί και σε υπηρεσίες όπως το Roblox, γεγονός που αποδεικνύει ότι η τεχνολογική εφαρμογή των περιορισμών αποτελεί σημαντική πρόκληση.
Παρόλα αυτά, η απόφαση της Γαλλίας ενδέχεται να αποτελέσει σημείο αναφοράς για ολόκληρη την Ευρώπη, ανοίγοντας τη συζήτηση για το πώς μπορούν οι κυβερνήσεις να προστατεύσουν αποτελεσματικότερα τα παιδιά στον ψηφιακό κόσμο, χωρίς να περιορίζουν αδικαιολόγητα τα δικαιώματα και την πρόσβασή τους στην τεχνολογία.
